Chabad Luminaries
נצח והוד — די צוויי עמודים וואָס טראָגן תפארת
Netzach and Hod — The Two Pillars That Carry Tiferes
Offered in honour of the Rebbetzin Nechama Dina, wife of the Frierdiker Rebbe, who stood beside him through arrest, flight and exile and never let the truth stand alone. This maamar is given in her merit — on netzach and hod, the two pillars that carry tiferes, and on the endurance and self-effacement without which even truth cannot remain standing.
״וה׳ יתן עוז לעמו, ה׳ יברך את עמו בשלום.״
א)
ידוע, אַז די מידות העליונות זיינען ניט באַזונדערע כוחות חלילה, נאָר אופני התגלות פֿון דעם איין רצון העליון.
ווי דער אור ווען ער גייט דורך חלונות פֿון פֿאַרשידענע גוונים, בלײַבט דער אור איינער, כאָטש די גוונים זײַנען אַנדערש.
אַזוי איז אויך אין די מידות.
חסד איז דער ערשטער חיוך פֿון אלקות.
גבורה איז די יראה פֿון קדושה.
תפארת איז דער אמת, וואָס מאַכט שלום צווישן ביידע.
אָבער מען דאַרף פֿאַרשטיין.
אויב תפארת איז אמת, פֿאַרוואָס דאַרף זי הילף?
פֿאַרוואָס דאַרף זי צוויי שכנים, נצח און הוד?
דאָס ווייזט, אַז אפילו אמת דאַרף אַ קיום.
ניט חלילה ווײַל דער אמת איז שוואַך.
נאָר ווײַל די בריאה איז באַשאַפֿן געוואָרן אין אַ וועלט פֿון תנועה.
און יעדער אמת וואָס וויל אַראָפּקומען אין די תחתונים דאַרף ווערן געטראָגן.
ב)
תפארת איז ווי דער שטאַם פֿון אַ בוים.
אָבער דער שטאַם אַליין איז ניט גענוג.
ווען די ווינטן קומען פֿון אַלע זײַטן, דאַרפֿן זײַן וואָרצלען וואָס האַלטן אים.
דער מאמר רופֿט די וואָרצלען:
עמודי הקיום.
און די צוויי עמודים זײַנען נצח והוד.
נצח איז דער כוח וואָס זאָגט:
„דער אמת וועט ניט צוריקגיין.“
הוד זאָגט:
„דער אמת וועט אויך ניט פֿאַרגעסן זײַן מקור.“
נצח גיט שטאַרקייט.
הוד גיט ביטול.
איינער אָן דעם צווייטן קען ניט טראָגן תפארת.
ווייל אַ אמת אָן ביטול ווערט ישות.
און אַ ביטול אָן שטאַרקייט קען בלײַבן באַהאַלטן.
דעריבער שטייען נצח והוד ווי צוויי מלאכים בײַ די זײַטן פֿון תפארת.
איינער האַלט דעם פייער.
דער צווייטער האַלט דעם ליכט.
ג)
יעצט דאַרף מען פֿאַרשטיין נאָך טיפֿער.
ווען גבורה ווערט שטאַרקער...
ווען דער דין וויל אַרויפֿקומען...
ווען דער צמצום דריקט...
ווען דער העלם ווערט דיקער...
וואָס גיט תפארת דעם כוח ניט צו צעפֿאַלן?
מען וואָלט געמיינט, אַז חסד קומט איר צו העלפֿן.
אָבער בפנימיות איז ניט אַזוי.
חסד איז איר שורש.
אָבער איר קיום קומט דורך נצח והוד.
דאָס איז אַ נײַער לשון:
חסד געבט לעבן.
תפארת געבט אמת.
נצח והוד געבן התמדה.
ווייל דער אמת ווערט ניט געפּרוּווט אין זמנים פֿון מנוחה.
דער אמת ווערט געפּרוּווט ווען גבורה שלעפּט אַלע זאַכן צו דין.
דאַן שטייט נצח אויף דער רעכטער זײַט און זאָגט:
„דו ביסט נאָך אַלץ דער אמת.“
און הוד שטייט אויף דער לינקער זײַט און זאָגט:
„דו ביסט נאָך אַלץ בטל צום אמת.“
צווישן ביידע קען תפארת בלײַבן שלם.
ד)
מען קען דאָס משלים זײַן צו אַ ניגון.
דער ניגון האָט אַ קול.
אָבער דער קול דאַרף אַן אָטעם.
און ער דאַרף אויך אַן אוזן.
נצח איז דער אָטעם וואָס הערט ניט אויף.
הוד איז די אוזן וואָס הערט דעם מקור.
תפארת איז דער ניגון וואָס ווערט געבוירן צווישן זיי.
ווען דער אָטעם איז שטאַרק אָבער הערט ניט, ווערט דער ניגון אַ געשריי.
ווען די אוזן הערן אָבער אָטעמען ניט, ווערט דער ניגון שטיל.
אָבער ווען נצח און הוד דינען צוזאַמען, ווערט תפארת אַ ניגון וואָס קען טראָגן וועלטן.
ה)
דאָס איז אויך דער סוד פֿון עבודת האדם.
עס זײַנען דאָ טעג ווען חסד לייכט.
עס זײַנען דאָ טעג ווען אמונה ברענט.
און עס זײַנען אויך טעג ווען גבורה דריקט פֿון יעדע זײַט.
די תּפֿילה ווערט טרוקן.
די השגה ווערט פֿאַרדעקט.
די שמחה ווערט שוואַך.
דעמאָלט רעדט נצח.
נצח זאָגט:
„גיי ווײַטער.“
ניט ווײַל דו שפּירסט.
נאָר ווײַל דער אמת איז אמת אפילו ווען דו שפּירסט אים ניט.
און ווען דער מענטש גייט נאָך איין טריט, רעדט הוד.
הוד זאָגט:
„דער טריט איז ניט דײַנער.“
„דער כוח איז ניט דײַנער.“
„דער אור איז ניט דײַנער.“
„אַלץ קומט פֿון אויבן.“
דעמאָלט ווערט אפילו דער שווערסטער טאָג אַן עליה.
ו)
דער מאמר אַנטפּלעקט דאָ אַן אַנדער יסוד.
נצח מנצח ניט דעם וועלט.
ער מנצח דעם רגע.
הוד בויגט זיך ניט פאַר דער וועלט.
ער בויגט זיך נאָר פאַרן אין סוף.
ווען די צוויי ווערן איינס, פֿאַרלירט גבורה איר חריפות.
ניט ווײַל מען האָט זי צעבראָכן.
נאָר ווײַל מען האָט זי דערמאָנט איר שורש.
כל הגבורות בשרשן חסדים.
ווען נצח געדענקט דאָס...
און הוד נעמט דאָס אַרײַן...
דאַן ווערט אפילו גבורה אַ משרת פֿון תפארת.
ז)
מען קען דאָס רופן:
ברית הקיום.
דער ברית איז, אַז דער אמת זאָל קיינמאָל ניט שטיין אַליין.
ווען ער ווערט אָנגעגריפֿן פֿון ספק...
שטייט נצח.
ווען ער ווערט אָנגעגריפֿן פֿון גאוה...
שטייט הוד.
ווען ער ווערט אָנגעגריפֿן פֿון דין...
שטייען ביידע.
און צווישן זיי לייכט תפארת ווי די שמש, וואָס ווערט ניט פֿאַרדעקט אפילו ווען וואָלקנס גיין אַריבער.
ח)
אין דעם ליגט אויך דער סוד פֿון דער נשמה.
יעדער איד האָט אין זיך אַ תפארת.
יעדער איד האָט אין זיך אַן אמת, וואָס קיינער קען ניט אויסמעקן.
אָבער דער אמת דאַרף צוויי שומרים.
דער ערשטער הייסט נצח.
ער זאָגט:
„גיב ניט אויף.“
דער צווייטער הייסט הוד.
ער זאָגט:
„נעם ניט קיין כּבֿוד.“
ווען אַ מענטש לעבט מיט ביידע קולות, ווערט זײַן אמת אומבאַוועגלעך.
ניט ווײַל ער איז שווער ווי אַ שטיין.
נאָר ווײַל ער איז מחובר מיט אַן אמת וואָס איז עלטער פֿון דער בריאה.
ט)
דאָס איז דער נײַער לשון פֿון דעם מאמר:
נצח איז דער האַרץ וואָס שלאָגט אפילו אין דער פינצטערניש.
הוד איז דער אָטעם וואָס ווייסט, אַז יעדער שלאָג קומט פֿון אויבן.
תפארת איז דאָס לעבן וואָס ווערט געבוירן צווישן זיי.
און ווען גבורה שטרענגט זיך אָן מיט איר גאַנצער שטאַרקייט, ווערט זי ניט דער זיגער.
ווייל נצח גיט תפארת איר קיום.
און הוד גיט תפארת איר קדושה.
דער אמת וואָס ווערט געטראָגן דורך נצח.
און דער אמת וואָס ווערט געהייליקט דורך הוד.
איז אַן אמת וואָס קיין גבורה קען ניט צעשיידן.
י)
ויהי רצון, אַז דער אויבערשטער זאָל ממשיך זײַן אין יעדן איד דעם אור פֿון תפארת, געטראָגן דורך נצח און הוד.
אַז אונדזער נצח זאָל קיינמאָל ניט ווערן עקשנות, נאָר דביקות.
אַז אונדזער הוד זאָל קיינמאָל ניט ווערן חלישות, נאָר ביטול.
אַז אונדזער תפארת זאָל קיינמאָל ניט פֿאַרלירן איר אמת.
און ווען די גבורות פֿון לעבן וועלן זיך שטאַרק מאַכן, זאָלן נצח און הוד זיך אויפֿשטעלן ווי צוויי עמודי אור, וועלכע האַלטן דעם אמת מיט ליבשאַפֿט, מיט אמונה און מיט שלום.
און דורך דעם זאָל מקוים ווערן:
״והיה ה׳ למלך על כל הארץ; ביום ההוא יהיה ה׳ אחד ושמו אחד.״
אמן כן יהי רצון.